To już ostatnie chwile przed wernisażem, na który zapraszamy w niedzielę 11 stycznia o godz. 17.00 do Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim przy Placu Zamkowym 4.
To właśnie w Piotrkowie działał Departament Wojskowy Naczelnego Komitetu Narodowego, a miasto stało się jednym z najważniejszych ośrodków werbunkowych i wydawniczych w Królestwie Polskim. W ciągu zaledwie dwóch lat wydrukowano tu miliony odezw, afiszy i broszur — dokumentów, które nie tylko informowały, ale budowały świadomość narodową. Na wystawie zobaczycie oryginalne afisze i druki, które wisiały na piotrkowskich murach ponad sto lat temu. I co ważne — na wystawie będzie można zobaczyć znacznie więcej: fotografie, broń białą, karabiny, elementy umundurowania, sztandary i wiele innych obiektów, które pomagają zrozumieć realia tamtego czasu oraz codzienność legionistów.
Ogromną rolę w opowiedzeniu tej historii odegrało Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim, które przeprowadziło również konsultacje historyczne, dzięki którym narracja wystawy jest jeszcze bardziej precyzyjna i wiarygodna. To właśnie dzięki zasobom Archiwum pokażemy m.in. księgę: „Wykaz ochotników do Legionów Polskich z lat 1915–1916” — zapis decyzji tysięcy młodych ludzi, którzy wybierali drogę służby.
W tym miejscu dziękujemy Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim dr Tomaszowi Matuszakowi oraz pracownikom Archiwum — za wsparcie, konsultacje i współpracę na każdym etapie przygotowań.
Na ekspozycji znalazł się też wyjątkowy eksponat wypożyczony z Muzeum Harcerstwa w Warszawie — sztandar wyhaftowany przez piotrkowskie skautki dla ich kolegów z kompanii. To jeden z najbardziej symbolicznych punktów wystawy.
„Piotrków – serce Legionów” to jednak nie tylko służba i walka. To także codzienność, kultura i sport. Mało kto wie, że właśnie tutaj narodziła się legionowa drużyna piłkarska — zalążek późniejszej „Legii”. Jej twórca, krakowski piłkarz Antoni Poznański, rekrutował zawodników… już na dworcu kolejowym. O tej i wielu innych historiach przeczytacie w katalogu do wystawy, który przygotowujemy jako bezpłatne wydawnictwo dla każdego odwiedzającego.
Ważnym elementem projektu jest również współpraca z Fundacją Cor Ignis— naszym partnerem, który wspiera działania organizacyjnie i merytorycznie.
To także dzięki temu partnerstwu powstały filmy historyczne z Jakubem Czerwińskim Irytujący Historyk — nowoczesne rozwinięcie opowieści, którą pokazujemy na wystawie.
Stawiamy również na innowacje i nowe sposoby prezentacji treści — dlatego część materiałów i kontekstów historycznych udostępniamy w kiosku multimedialnym, który pozwala pogłębiać wątki i odkrywać dodatkowe treści na miejscu.
Na koniec – ogromne podziękowania dla całej ekipy Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim. W szczególności dziękujemy naszym historykom: dr Małgorzacie Piotrowskiej-Głąbickiej oraz kustoszowi Pawłowi Kendrze — to dzięki ich wiedzy i dbałości o szczegół ta wystawa została opracowana tak dokładnie.
Dziękujemy również całemu zespołowi Muzeum oraz wszystkim osobom, które tę wystawę budowały, wspierały, doradzały i współtworzyły — od koncepcji, przez kwerendy i opracowanie treści, po montaż i przygotowanie ekspozycji.
Dziękujemy również:
• Pracowni Laneator (Michałowi Owczarkowi) za udostępnienie rekonstrukcji mundurów legionowych,
• Panu Andrzejowi Szczepce za możliwość zaprezentowania prywatnej kolekcji druków, które znakomicie dopełniają narrację wystawy.
Projekt „Piotrków serce Legionów” realizowany jest przez Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim w ramach programu KPO. GRANTY 2025. A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej – NextGenerationEU.